![](/media/lib/505/n-wanna2-0e724cd87a448a7f8fad27a5c26e7f7c.jpg)
Skąd pochodzą wanny Heroda Wielkiego? Naukowcy zaskoczeni wynikami badań
30 maja 2022, 12:38Od połowy epoki brązu starożytny Egipt był podstawowym źródłem alabastru kalcytowego używanego w Izraelu. Jako że na terenie południowego Lewantu nie znaleziono żadnych kopalni alabastru kalcytowego, naukowcy przypuszczali, że wszystkie alabastrowe ozdoby wysokiej jakości znalezione w Izraelu – w tym wanny Heroda Wielkiego – pochodzą z Egiptu. Z kolei wyroby z gorszej jakości alabastru gipsowego miały pochodzić z lokalnego materiału.
![](/media/lib/505/n-pradziadek-530ebd445c505ad327fac76ae950cf95.jpg)
Najstarsze drzewo na świecie rośnie w Chile?
27 maja 2022, 12:35Być może na południowym wybrzeżu Chile rośnie najstarsze drzewo na świecie. Ficroja cyprysowata ma pień o średnicy ponad 4 metrów i zwana jest Pradziadkiem. Część pnia obumarła, fragment korony odpadł, a drzewo pokryte jest mchami i porostami. Mimo to ficroja ciągle żyje, a najnowsze badania wskazują, że liczy sobie ponad 5000 lat. W tym czasie jakimś cudem drzewo uniknęło pożarów i ścięcia przez ludzi.
![](/media/lib/388/n-ukladsloneczny-11466e468bb2cb6263e14c3620bf8306.jpg)
NASA przedłuża 8 misji kosmicznych
19 maja 2022, 12:51NASA zdecydowała o wydłużeniu 8 misji kosmicznych prowadzonych przez Planetary Science Division. Wydłużone zostaną misje Mars Odyssey, Mars Reconnaissance Orbiter, MAVEN, Mars Science Laboratory (łazik Curiosity), InSight, Lunar Reconnaissance Orbiter, OSIRIS-REx i New Horizons. Jeśli wykonujące je pojazdy będą równie sprawne jak dotychczas, to popracują jeszcze przez kolejne trzy lata. Wyjątkiem są OSIRIS-REx oraz InSight.
![](/media/lib/503/n-nasiona-7b6742d1e2a0770f2d22f4859bee463b.jpg)
Rosjanie zniszczyli jeden z największych na świecie banków genetycznych roślin
17 maja 2022, 12:38Rosjanie zniszczyli jeden z największych na świecie banków genetycznych roślin. W znajdującym się w Charkowie banku przechowywano próbki ponad 160 000 odmian roślin i ich hybryd z całego świata. Bank został ostrzelany przez rosyjską artylerię. Wszystko spłonęło, dziesiątki tysięcy próbek nasion, w tym nasiona sprzed setek lat, takie, których już nie odzyskamy, poinformował doktor Serhij Awramenko, główny naukowiec z Instytutu Roślin im Juriewa Ukraińskiej Akademii Nauk.
![](/media/lib/503/n-nasarosliny-a55fcd75deaa8e82a472d1180ed4bbba.jpg)
NASA wyhodowała pierwsze rośliny na księżycowym gruncie
13 maja 2022, 08:23Astronauci z misji Apollo przywieźli próbki księżycowej gleby. Była to część wizjonerskiego planu, w ramach którego regolit trafił na Ziemię i został zapieczętowany, by w przyszłości mogli go zbadań naukowcy dysponujący nowoczesnymi narzędzi. Teraz, 50 lat później, próbki z Księżyca zostały użyte do uprawy roślin. Pierwszą rośliną wyhodowaną na księżycowym gruncie jest rzodkiewnik pospolity.
![](/media/lib/502/n-xfel-86fc9d182b3208939af85ea7516109f6.jpg)
Dzięki pracom naukowców z Krakowa nauka zbada zjawiska trwające attosekundy
12 maja 2022, 14:11Zjawiska zachodzące w czasie attosekund (trylionowe części sekundy) stanowią podstawę procesów chemicznych i biologicznych. Reakcje związane np. ze zmianami konfiguracji elektronów przebiegają niezwykle szybko. A że występują powszechnie, naukowcy chcieliby je obserwować, by poznać podstawy procesów biologicznych i chemicznych. Obecnie odnosimy umiarkowane sukcesy w obserwacji takich zjawisk
![](/media/lib/438/n-kawa2-b750777849a4d65b0caec112e823f756.jpg)
Płeć i sposób parzenia kawy decydują o jej wpływie na poziom cholesterolu
11 maja 2022, 09:44Płeć oraz metoda przygotowania kawy mogą być kluczowymi elementami, które decydują o związku spożycia kawy ze zwiększonym poziomem cholesterolu we krwi. Kawa zawiera związki chemiczne, o których wiadomo, że podnoszą poziom cholesterolu. Autorzy najnowszych badań chcieli sprawdzić, czy sposób przygotowania kawy ma jakiś wpływ na poziom cholesterolu.
![](/media/lib/502/n-wykop-inwestycyjny02-384caf89ac8f91c56c0b9e6eaefe1844.jpg)
Żnin: przeprawa przez odnogę rzeki Gąsawki pochodzi z I w. p.n.e.
5 maja 2022, 11:13W Żninie przy ulicy 700-lecia powstaje budynek mieszkalno-usługowy. Budowa została objęta nadzorem archeologicznym. W listopadzie zeszłego roku prace prowadzili tu Szymon Nowaczyk i Albin Sokół z Muzeum Archeologicznego w Biskupinie. W wykopie inwestycyjnym odkryto element przeprawy przez rzeczkę. Po badaniach, które niedawno się zakończyły, okazało się, że pochodzi ona z I w. p.n.e.
![](/media/lib/255/n-osiris-80f8262a21310feb68137fa83935a2a2.jpg)
OSIRIS-REx ma nowe zadanie. Zostawi próbki asteroidy Bennu i poleci na spotkanie z Apophis
5 maja 2022, 11:09Za kilkanaście miesięcy, 24 września 2023 roku sonda OSIRIS-REx dostarczy na Ziemię próbki asteroidy Bennu. Jednak na tym nie koniec. NASA przydzieliła jej bowiem nowe zadanie. Po dostarczeniu próbek rozpocznie się OSIRIS-APEX, misja w ramach której sonda poleci do 400-metrowej asteroidy Apophis. Tej samej, która w 2029 roku zbliży się do Ziemi na odległość mniejszą niż satelity na orbicie geosynchronicznej.
![](/media/lib/501/n-grafendetektor-c480631bc3a640d82344376f0d373384.jpg)
Grafen jako detektor pola magnetycznego w reaktorach termojądrowych
28 kwietnia 2022, 16:48W projektach związanych z syntezą termojądrową konieczne jest wykorzystanie materiałów odpornych na wysokie temperatury i uszkodzenia radiacyjne. Obiecujące pod tym względem są materiały bazujące na węglu, zwłaszcza nanorurki węglowe i grafen. Naukowcy z Zakładu Badań Reaktorowych NCBJ brali udział w badaniach odporności detektorów grafenowych na wysokie strumienie neutronów.